ประวัติของ ธงชาติไทย

  • ธงไตรรงค์

ธงไตรรงค์

ย้อนหลังกลับไปในอดีต พบว่า ธงไตรรงค์ หรือธงชาติไทยอย่างที่เรารู้จักกันในทุกวันนี้ ถือกำเนิดขึ้นในสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 6 ในช่วงเวลานั้นยังใช้ ธงช้างเผือก เป็นธงชาติ ข้อมูลจาก พิพิธภัณฑ์ธงชาติไทย ระบุว่า ในครั้งนั้น รัชกาลที่ 6 ทรงมีพระราชดำริว่า เมื่อมองธงชาติซึ่งใช้อยู่ในขณะนั้นแต่ไกล จะมีลักษณะไม่ต่างจากธงราชการเท่าใดนัก ประกอบกับรูปช้างกลางธงช้างเผือกก็ไม่งดงาม จึงโปรดเกล้าฯ ให้ออกประกาศเพิ่มเติม และแก้ไข พระราชบัญญัติธงรัตนโกสินทรศก 129 ตามมาตรา 4 ข้อ 15 โดยแก้ไขลักษณะธงชาติให้เป็นพื้นสีแดง ตรงกลางมีรูปช้างเผือก ทรงเครื่องยืนแท่น หน้าหันเข้าเสาสำหรับเป็นธงราชการ ประกาศเมื่อวันที่ 21 พฤศจิกายน 2459

ต่อมาในช่วงท้ายปีเดียวกันนี้ ธงชาติแบบช้างเผือกทรงเครื่อง ก็ถูกยกเลิก เพราะทรงเห็นแก่ความลำบากของราษฎร ที่ต้องสั่งซื้อธงช้างจากต่างประเทศ อีกทั้งที่ผ่านมาเคยมีการติดธงกลับหัว ทำให้รูปช้างชี้ขาขึ้นฟ้าเป็นที่น่าละอาย จึงมีการทดลองเปลี่ยนมาใช้ธงชาติไทยแบบ ริ้วขาวแดงห้าริ้ว ซึ่งชาวบ้านสามารถทำเองได้ และช่วยแก้ปัญหาเรื่องการติดธงกลับหัว โดยมีการประดับที่ธงในรูปแบบดังกล่าวที่สนามเสือป่าระยะหนึ่ง

หลังจากนั้น มีการปรับเปลี่ยนแถบตรงกลางซึ่งมีสีแดงให้เป็นสีน้ำเงิน ปรากฏหลักฐานในพระราชหัตถเลขา วันเสาร์ที่ 18 สิงหาคม 2460 ว่าได้ทอดพระเนตรบทความภาษาอังกฤษของผู้ใช้นามแฝงว่า อะแคว์ริส ในหนังสือพิมพ์กรุงเทพฯ เดลิเมล์ ฉบับวันที่ 15 สิงหาคม 2460 มีเนื้อหาตอนหนึ่งซึ่งทรงแปลด้วยพระองค์เองว่า

“เพื่อนชาวต่างประเทศของผู้เขียน (อะแคว์ริส) ได้ปรารภถึงธงชาติแบบใหม่ว่า ยังมีลักษณะไม่สง่างามเพียงพอ ผู้เขียนก็มีความเห็นคล้อยตามเช่นนั้น และเสนอแนะด้วยว่า ริ้วตรงกลางควรจะเป็นสีน้ำเงินซึ่งเป็นสีส่วนพระองค์ของพระมหากษัตริย์ ซึ่งถ้าเปลี่ยนตามนี้แล้ว ธงชาติไทยก็จะประกอบด้วยสีแดง ขาว น้ำเงิน มีสีเหมือนกับธงสามสีของฝรั่งเศส ธงยูเนียนแจ็คของอังกฤษ และธงดาวของสหรัฐอเมริกา ประเทศพันธมิตรทั้งสามประเทศ คงเพิ่มความพอใจในประเทศไทยยิ่งขึ้น เพราะเสมือนยกย่องเขา ทั้งการที่มีสีของพระมหากษัตริย์ในธงชาติ ก็จะเป็นเครื่องเตือนให้ระลึกถึงพระองค์ในวาระที่ประเทศไทยได้เข้าสู่เหตุการณ์สำคัญต่างๆ ด้วย..”

  • ธงแดงขาวห้าริ้ว

 

ธงแดงขาว 5 ริ้ว

ในหลวงรัชกาลที่ 6 ทรงลองวาดภาพธงลงในบันทึก และทรงเห็นว่างดงามกว่าธงริ้วขาวแดงอย่างที่ใช้อยู่จริงๆ เมื่อพระยาประสิทธิศุภการ (ต่อมาคือพระยารามราฆพ) นำแบบธงไปทูลขอความเห็นจากสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมหลวงพิษณุโลกประชานาถ ก็ทรงเห็นชอบด้วย อีกทั้งรับสั่งว่าหากเปลี่ยนรูปแบบธงก็จะได้เป็นอนุสรณ์ในการเข้าร่วมสงครามโลกครั้งที่ 1 ด้วย
รัชกาลที่ 6 จึงโปรดให้พระยาศรีภูริปรีชาร่างประกาศแก้แบบธงชาติสยาม และทรงนำเรื่องเข้าที่ประชุมคณะเสนาบดี โดยที่ประชุมลงมติเห็นชอบธงสามสีตามแบบที่คิดขึ้นใหม่ จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้มีพระราชบัญญัติแก้ไขพระราชบัญญัติธงพุทธศักราช 2460 ลงวันที่ 28 กันยายน พ.ศ.2460 มีผลบังคับใช้ภายหลังวันออกประกาศในหนังสือราชกิจจานุเบกษาแล้ว 30 วัน

28 กันยายน 2560 จึงครบรอบ 1 ศตวรรษของการประกาศใช้ ธงชาติไทย แบบริ้วสามสีที่เรียกกันว่า ธงไตรรงค์ และกำหนดให้วันที่ 28 กันยายน ของทุกปี เป็น “วันพระราชทานธงชาติไทย (Thai National Flag Day)” โดยจะเริ่มครั้งแรกในวันที่ 28 กันยายน 2560 โดยไม่ถือเป็นวันหยุดราชการ รวมทั้งกำหนดให้มีการชักและประดับธงชาติในวันดังกล่าวด้วย เพื่อเป็นการสร้างความภาคภูมิใจของคนในชาติ และเป็นการน้อมรำลึกถึงการที่พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 6) ทรงพระราชทานธงไตรรงค์เป็นธงชาติไทย

พลเรือตรี จุมพล ลุมพิกานนท์ ได้คัดข้อความใน พ.ร.บ.ดังกล่าวตีพิมพ์ไว้ในวารสารวิชาการโรงเรียนนายเรือ ด้านสังคมศาสตร์ มนุษยศาสตร์ และศึกษาศาสตร์ โดยในส่วนของมาตรา 3 ธงชาติสยาม ระบุถึงรูปแบบ ขนาด และการใช้งาน รวมถึงการยกเลิกธงช้างแบบเดิมไว้ดังนี้

“รูปสี่เหลี่ยมรี มีขนาดกว้าง 2 ส่วน ยาว 3 ส่วน มีแถบสีน้ำเงินแก่ กว้าง 1 ส่วน ซึ่งแบ่ง 3 ของขนาดกว้างแห่งธงอยู่กลาง มีแถบขาวกว้าง 1 ส่วน ซึ่งแบ่ง 6 ของขนาดกว้างแห่งธงข้างละแถบ แล้วมีแถบแดงกว้างเท่าแถบขาว ประกอบชั้นนอกอีกข้างละแถบ ธงสำหรับชาติสยามอย่างนี้ให้เรียกว่า ธงไตรรงค์ สำหรับใช้ชักในเรือพ่อค้าทั้งหลาย แลในที่ต่างๆ ของสาธารณชนบรรดาที่เปนชาติสยามทั่วไป ส่วนธงพื้นสีแดง กลางมีรูปช้างปล่อยซึ่งเปนธงชาติสำหรับสาธารณชนชาวสยามมาแต่ก่อนนั้น ให้เลิกเสีย”
สำหรับความหมายของแถบสีบนธงนั้น ในพระราชนิพนธ์ เครื่องหมายแห่งไตรรงค์ ซึ่งพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวพระราชนิพนธ์เมื่อ พ.ศ.2464 หรือ 4 ปีหลังออกประกาศ ทรงให้ความหมายไว้เป็นร้อยกรอง ดังนี้

“ขอร่ำรำพรรณบรรยาย
ความคิดเครื่องหมาย
แห่งสีทั้งสามงามถนัด
ขาวคือบริสุทธิ์ศรีสวัสดิ์
หมายพระไตรรัตน์
และธรรมะคุ้มจิตไทย
แดงคือโลหิตเราไซร้
ซึ่งยอมสละได้
เพื่อรักษะชาติศาสนา
น้ำเงินคือสีโสภา
อันจอมประชา
ธ โปรดเป็นของส่วนองค์
จัดริ้วเข้าเป็นไตรรงค์
จึ่งเป็นสีธง
ที่รักแห่งเราชาวไทย
ทหารอวตารนำไป
ยงยุทธ์วิชัย
วิชิตก็ชูเกียรติสยามฯ”

กล่าวโดยสรุปคือ สีขาวหมายถึง ความบริสุทธิ์แห่งพระศาสนา สีแดงหมายถึง เลือด ที่สละได้เพื่อชาติและศาสนา สีน้ำเงินคือ สีส่วนพระองค์ของพระมหากษัตริย์ นี่คือส่วนหนึ่งของความเป็นมาของการประกาศใช้ธงริ้วสามสีเป็น ธงชาติไทย จวบจนทุกวันนี้

 

ความคิดเห็นจากสมาชิกเฟซบุ๊ก

comments